Dáil Éireann Debate, Tuesday - 20 January 2026
540. D'fhiafraigh Deputy Aengus Ó Snodaigh den Aire Oideachais agus Óige an bhféadfadh sí sonraí a thabhairt maidir leis an struchtúr tacaíochta atá ann atá saindírithe ar riachtanais múinteoirí nuacháilithe atá ag feidhmiú sna scoileanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta ó thaobh an chórais tumoideachais de. [3778/26]
View answerAithníonn mo roinn an tábhacht a bhaineann leis an nGaeilge agus tá sí tiomanta chun tacú le múinteoirí agus le ceannairí scoile, lena n-áirítear múinteoirí nuacháilithe, i suíomhanna lán-Ghaeilge.
D’fhoilsigh mo roinn Polasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge lasmuigh den Ghaeltacht ar an 6 Samhain 2025 agus cuimsítear sa pholasaí réimse gnímh chun tacú le cleachtas gairmiúil i scoileanna lán-Ghaeilge.
Faoin bpolasaí sin, i dteannta le COGG, SNSO (NEPS) agus CNOS (NCSE), forbróidh agus soláthróidh Oide deiseanna foghlama gairmiúla ar ghnéithe éagsúla den oideachas lán-Ghaeilge do cheannairí scoile agus do mhúinteoirí ar fud na tíre.
Cuirfidh sé sin lena bhfuil á chur ar fáil cheana féin faoin bPolasaí don Oideachas Gaeltachta.
Is gné ríthábhachtach í caighdeán ár ngairme múinteoireachta chun caighdeán na dtorthaí oideachais a chothú agus chun cur leo.
Breathnaíonn mo roinn ar oideachas múinteoirí mar chontanam ó oiliúint tosaigh múinteoirí go hionduchtúchán agus foghlaim ghairmiúil leanúnach ar mhaithe le múinteoirí agus ceannairí scoile.
Cuireann mo roinn caighdeán na múinteoireachta agus na foghlama chun cinn trí chláir oiliúna múinteoirí agus eispéiris foghlama gairmiúla (EFGanna) atá ar ardchaighdeán a sholáthar, agus trí thacú le ceannairí scoile agus le múinteoirí. Baintear é sin amach le cláir oideachais múinteoirí, Ionaid Tacaíochta Oideachais agus Oide, an tseirbhís tacaíochta múinteoirí atá á maoiniú ag an Roinn, le haghaidh ceannairí scoile agus múinteoirí ag leibhéal na bunscoile agus ag leibhéal na hiar-bhunscoile. Cuireann Oide réimse leathan de dheiseanna foghlama gairmiúla ar fáil lena n-áirítear tacaíochtaí scoilbhunaithe, eispéiris foghlama gairmiúla i bpearsa, seimineáir ghréasáin ar líne agus réimse acmhainní chun tacú leis na EFGanna sin.
Tacaíonn Ionduchtúchán Droichead, Rannán de chuid Oide, le múinteoirí nuacháilithe i rith a bpróisis Droichead. Cuirtear gach EFG, lena n-áirítear Cnuaschruinnithe 1, 2 agus 3, ar fáil do MNCanna trí mheán na Gaeilge. Cuireann Oide tacaíocht scoile ar fáil trí mheán na Gaeilge chomh maith dóibh siúd ar mhaith leo leas a bhaint as.
Mar chuid de struchtúr Oide, le bunú na heagraíochta cuireadh tús le Rannán an GhaelAonaid a thacaíonn leis na riachtanais foghlama gairmiúla atá ag ceannairí scoile agus múinteoirí, lena n-áirítear MNCanna i scoileanna lán-Ghaeilge agus i scoileanna Gaeltachta.
Forbraítear gach foghlaim ghairmiúil a sholáthraíonn Oide de réir a bprótacal um Dhearadh agus Dearbhú Cáilíochta, rud a chinntíonn go gcuirtear gach EFG i gcomhthéacs, de réir mar is cuí, chun comhthéacsanna Gaeilge a chuimsiú agus a chinntíonn go bhfuil sé ag teacht le polasaí a bhaineann leis, amhail Polasaí don Oideachas Gaeltachta agus An Polasaí don Oideachas lán-Ghaeilge lasmuigh den Ghaeltacht. Tá ábhair foghlama gairmiúla ar fáil as Gaeilge agus as Béarla ar shuíomh Oide.
Leibhéal na Bunscoile
Ag leibhéal na bunscoile, cuireann Oide réimse EFGanna ar fáil chun tacú le múinteoirí agus le ceannairí scoile i scoileanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta. Cuimsíonn sé sin an méid seo a leanas:
Scileanna Tuisceana; san EFG seo, dírítear go sonrach ar theagasc straitéisí tuisceana agus ar an gcaoi chun an teagasc éifeachtach agus an fhoghlaim éifeachtach a chur chun cinn i gcomhthéacs a scoileanna féin.
Ag saibhriú na Gaeilge sna hArdranganna; san EFG seo, dírítear ar thacú le múinteoirí agus le ceannairí scoile chun cruinneas agus saibhreas a fhorbairt i dteanga a ndaltaí trí straitéisí praiticiúla a aithint agus a chur i bhfeidhm a spreagann agus a chothaíonn deiseanna nádúrtha le haghaidh úsáid na Gaeilge.
Ag spraoi le Gaeilge, Gaeilge le spraoi; san EFG seo, dírítear ar chuir chuige spraíúla chun teagasc agus foghlaim na Gaeilge a chur chun cinn sa chomhthéacs T1 agus chun Creatchuraclam na Bunscoile, an chomhairle Aistear is déanaí, agus úsáid na gcur chuige spraíúil a léiriú.
Leibhéal na hIar-bhunscoile
Ag leibhéal na hiar-bhunscoile, cuireann Oide an méid seo a leanas ar fáil:
An Tionól Teagaisc - Comhdháil do Mhúinteoirí Gaeilge – ag comhdháil bhliantúil Oide do mhúinteoirí Gaeilge bíonn ábhar saincheaptha ann do Mhúinteoirí Nuacháilithe. Sa chomhdháil mhúinteoireachta, cuirtear ceardlanna ar fáil ar féidir le múinteoirí freastal orthu agus cuirtear seastáin ar fáil chomh maith, thar ceann eagraíochtaí amhail an Chomhairle Mhúinteoireachta, COGG, foilsitheoirí Gaeilge agus Institiúidí Tríú Leibhéal, chun plé le múinteoirí nuacháilithe.
Intreoir do Shonraíocht Ghaeilge T1 sa tSraith Shóisearach – Acmhainn foghlama gairmiúla dar teideal Intreoir do Shonraíocht Ghaeilge na Sraithe Sóisearaí T1 atá á dearadh faoi láthair agus a bheidh ar fáil go luath sa Samhradh ar mhaith le múinteoirí nuacháilithe agus le múinteoirí eile nach iad atá ag filleadh ar an ngairm tar éis dóibh a bheith as láthair ar feadh tréimshe.
Bláthú Teanga í a Léamh – Cuirtear sraith EFGanna ar líne ar fáil chun tacú le múinteoirí Gaeilge nuacháilithe mar thacaíocht dá bhfoghlaim ghairmiúil, de réir na n-athruithe faoi Chiorclán 0071/2025.
Tús Maith le ... – Acmhainn atá ann chun tacú le gach múinteoir a bheith ar an eolas faoi litríocht nuashonraithe na hArdteistiméireachta faoi Chiorclán 0071/2025.
Fóram Feasa – Oibríonn Oide ar phobal cleachtais Fhóram Feasa i gcomhar le Bord Oideachais agus Oiliúna na hÉireann (BOOE) agus COGG chun tacú le múinteoirí iar-bhunscoile maidir le foghlaim ghairmiúil atá sainiúil don ábhar.
Trasearnáil
Cuireann Oide roinnt tacaíochtaí ar fáil do mhúinteoirí agus ceannairí scoile lena n-áirítear físeáin ar dhea-chleachtas agus eiseamláirí de chleachtas i gcomhthéacsanna lán-Ghaeilge mar aon le cumarsáidí rialta a sheoltar chuig múinteoirí a chláraíonn le Fios Foghlama.Sa chumarsáid sin, tugtar eolas agus straitéisí teagaisc agus foghlama atá ábhartha do mhúinteoirí, chomh maith le hacmhainní agus smaointe le haghaidh chomhthéacs na scoileanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta.
Chomh maith leis sin, tá EFG á dhearadh ag Oide faoi láthair ina ndírítear ar straitéisí teagaisc agus foghlama chun tacú le comhthéacs an tumoideachais agus tá sé i gceist go mbeidh sin ar fáil do scoileanna le linn théarma 3 de 2025/2026 agus arís in 2026/2027.
Gach bliain, oibríonn Oide i gcomhar le COGG agus Coláiste Mhuire gan Smál ar Chomhdháil na Múinteoirí Nuacháilithe, comhdháil ina ndírítear ar thacaíochtaí do MNCanna amháin.
Oibríonn Oide i gcomhar le Gaeloideachas ar Thionól Forbartha, an chomhdháil bhliantúil do cheannairí scoile agus do mhúinteoirí i suíomhanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta. Tá fáilte roimh gach ceannaire scoile agus gach múinteoir ag an gcomhdháil sin, lena n-áirítear MNCanna.
Lena chois sin, cuireann Oide tacaíocht scoile shaincheaptha ar fáil a bhaineann le polasaí Lán-Ghaeilge agus Gaeltachta atá ábhartha amhail:
• Polasaí don Oideachas Gaeltachta.
• Polasaí don Oideachas lán-Ghaeilge.
• Tacaíocht do scoileanna ina bhfuil Aonad lán-Ghaeilge.
• Gaeilge mar theanga bhreise.
