Skip to main content
Normal View

An Teanga Gaeilge

Dáil Éireann Debate, Tuesday - 19 May 2026

Tuesday, 19 May 2026

Questions (563, 564)

Shónagh Ní Raghallaigh

Question:

563. D'fhiafraigh Deputy Shónagh Ní Raghallaigh den Aire Oideachais agus Óige an admhóidh sí go raibh claontacht san fhoclaíocht sa suirbhé a rinneadh chun measúnacht a dheanamh ar shuim tuismitheoirí sa tumoideachas lán-Ghaeilge; an dtabharfaidh sí gealltanas i dtaobh an suirbhé sin a dhéanamh arís le foclaíocht neamh-chlaonta; an dtabharfaidh sí gealltanas nach n-úsáidfear torthaí an tsuirbhé a rinneadh mar bhunús beartais nua i bhfianaise na claontachta a aithníodh i bhfoclaíocht an tsuirbhé. [37840/26]

View answer

Shónagh Ní Raghallaigh

Question:

564. D'fhiafraigh Deputy Shónagh Ní Raghallaigh den Aire Oideachais agus Óige an roinnfidh sí torthaí iomlána an tsuirbhé a mheas suim tuismitheoirí sa tumoideachas lán-Ghaeilge a déanadh le gairid. [37841/26]

View answer

Written answers

I propose to take Questions Nos. 563 and 564 together.

Ar an 4 Samhain 2025, d’fhoilsigh mo roinn ‘Creat agus plean gníomhaíochta chun rogha mhéadaithe a sholáthar do thuismitheoirí maidir le soláthar oideachais ag an mbunleibhéal’. Is é príomhfhócas an chreata agus an phlean gníomhaíochta seo ná suirbhé ar líne a bhaineann go sonrach leis an scoil. Bhí an suirbhé ar siúl ón 4 Samhain go dtí an 16 Nollaig 2025 agus d’fhéadfaí é a chomhlánú i nGaeilge nó i mBéarla. Ba é seo an chéad uair a rinneadh suirbhé náisiúnta den scála seo agus ba chéim mhór é chun rogha tuismitheoirí san oideachas a leathnú.

Bhain an Suirbhé Bunscoile go sonrach leis an scoil. Tríd an suirbhé, tá eolas soiléir á fháil ag mo roinn faoi roghanna tuismitheoirí agus caomhnóirí faoi na bunscoileanna a bhfreastalaíonn a leanaí orthu faoi láthair, nó a bhfreastalóidh siad orthu sna blianta amach romhainn, ar roinnt réimsí tábhachtacha de sholáthar bunscoile, lena n-áirítear pátrúnacht/éiteas, comhoideachas nó soláthar scoile aonghnéis agus teanga teagaisc (Béarla nó Gaeilge).

Dearadh an uirlis suirbhé le bheith simplí, éasca agus so-úsáidte. Breathnaíodh dea-chleachtas maidir le húsáid gnáth-Bhéarla, lena n-áirítear athbhreithniú ar an uirlis suirbhé ag an nGníomhaireacht Náisiúnta Litearthachta d’Aosaigh. I dteannta leis an suirbhé, d’fhoilsigh mo roinn sraith ábhar ar líne chun faisnéis shoiléir a sholáthar do thuismitheoirí agus do chaomhnóirí chun go mbeidh siad in ann cinneadh feasach a dhéanamh.

D’fhógair mé le déanaí torthaí achoimre náisiúnta agus contae ardleibhéil maidir le roghanna tuismitheoirí a bhfuil leanaí acu atá ar an mbunscoil faoi láthair, agus tá mo Roinn ag leanúint dá hanailís mhionsonraithe ar shonraí an tsuirbhé agus ag ullmhú tuarascálacha críochnaithe scoil-shonracha. Áireofar sna tuairiscí scoile seo roghanna tuismitheoirí agus caomhnóirí leanaí nach bhfuil fós sa bhunscoil agus eiseofar iad chuig gach bunscoil go luath. Tá sé seo i gcomhréir leis an ngealltanas go soláthrófar sonraí ar leibhéal na scoile i R2 2026. Mar aon lena dtuarascáil scoile-shonrach, gheobhaidh scoileanna faisnéis faoi na chéad chéimeanna eile agus cuirfear treoir ar fáil a bheidh dírithe ar scoileanna a chumasú chun a dtuarascáil shonrach a thuiscint.

Cinntíonn an suirbhé go bhfuil pictiúr níos fearr ag an roinn ar rogha tuismitheoirí ar roinnt nithe tábhachtacha, lena n-áirítear i ndáil le scoileanna a mhúineann trí Gaeilge, chun go mbeidh an roinn in ann pleanáil don todhchaí.

Response In English

Question No. 564 answered with Question No. 563.
Share